Demineralizacja zębów – jakie są możliwości leczenia

Szkliwo zębów to najtwardsza tkanka w organizmie człowieka. Jednak jego trwałość jest stale poddawana wymagającym testom. Czy to mechaniczne, np. podczas spożywania twardych pokarmów, czy chemiczne, za które w głównej mierze odpowiedzialna jest nasza dieta. I to właśnie negatywne działanie substancji chemicznych może wywołać proces, który nazywamy demineralizacją.

Treść artykułu:
Struktura zęba
Demineralizacja i remineralizacja
Przyczyny demineralizacji zębów
Leczenie demineralizacji zębów – jak to zrobić
Wspomaganie remineralizacji

Struktura zęba

Zanim jeszcze porozmawiamy o alternatywach dla leczenia demineralizacją, przyjrzyjmy się budowie samego zęba. Może być bardziej złożony i wyrafinowany, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Każdy ząb składa się z trzech głównych części: korony, szyjki i korzenia.

• Korona – najbardziej widoczna część zęba, która jest zawsze widoczna i znajduje się nad/pod dziąsłem. Pokryty jest szkliwem, dzięki czemu zęby są pięknie białe, a jednocześnie chronione przed uszkodzeniami.
• Szyjka zęba – niewielka powierzchnia pomiędzy koroną a korzeniem. Zwykle jest ukryty pod dziąsłami, jednak w przypadku specyficznych problemów stomatologicznych może zostać niepożądany odsłonięty.
• Korzeń – mocno zakotwicza ząb w kości szczęki, w czym pomaga również cienka warstwa cementu dentystycznego. Może mieć różną liczbę kanałów korzeniowych zawierających nerwy i naczynia krwionośne, zwane miazgą.

Oprócz szkliwa ząb zawiera także dwie inne kluczowe tkanki: zębinę i wspomnianą miazgę.

• Zębina znajduje się poniżej szkliwa i stanowi większość objętości zęba. Jest zauważalnie bardziej miękki niż szkliwo, ale nadal twardszy niż kość.

• Miazga to miękka tkanka znajdująca się wewnątrz zęba, zawierająca nerwy i naczynia krwionośne. Zapewnia zębom odżywianie i funkcje sensoryczne.

Najważniejszym minerałem występującym we wszystkich tkankach jest hydroksyapatyt , który stanowi np. aż 90% szkliwa. I sprawia, że szkliwo jest najtwardszą tkanką ludzkiego ciała. Jednak także z tego powodu jest tak podatny na działanie kwasów.

Demineralizacja i remineralizacja

Demineralizacja i remineralizacja to dwa wzajemnie zakłócające się procesy, które są całkowicie naturalne dla naszych zębów i w normalnych okolicznościach leczenie demineralizacji zębów nie jest w ogóle potrzebne.

Demineralizacja to proces zwyrodnieniowy, który niszczy szkliwo zębów. Jego ważne składniki strukturalne, takie jak hydroksyapatyt, wapń i fosforany, rozpuszczają się , pozostawiając szkliwo bardzo wrażliwe. Za proces ten często odpowiedzialne są kwasy i cukry , które spożywamy w ramach klasycznego, codziennego jadłospisu. Jeśli demineralizacja znacząco i długoterminowo przeważa nad remineralizacją, konieczne będzie leczenie demineralizacją zębów, co może również prowadzić do próchnicy zębów i szeregu innych problemów stomatologicznych.

Remineralizacja – minerały są optymalnie odkładane z powrotem w strukturze zęba. Jest to proces naturalny, w którym głównie uczestniczy nasza ślina . Jeśli demineralizacja i remineralizacja są w równowadze, nie ma powodu się tym martwić.

Przyczyny demineralizacji zębów

Leczenie demineralizacji zębów jest często konieczne głównie ze względu na dzisiejsze nawyki żywieniowe , które w żaden sposób nie oszczędzają naszego szkliwa. Głównym problemem w tym zakresie jest nadmierne picie napojów lub spożywanie pokarmów zawierających dużą ilość kwasów i cukrów. Cukry metabolizowane są w naszej jamie ustnej do kwasów, czyli wspomnianych już szkodliwych substancji, które odpowiadają za wytrawianie szkliwa naszych zębów, a co za tym idzie bezpośrednio powodują demineralizację. Nie lekceważ znaczenia odpowiedniej higieny jamy ustnej , o której wiele osób wciąż zaniedbuje. Jednak w walce z demineralizacją, a także innymi problemami stomatologicznymi, jest to rzecz bardzo podstawowa i kluczowa. Oprócz oczyszczenia szkodliwych substancji odpowiednia pasta zmniejszy również ryzyko demineralizacji, a wręcz przeciwnie, sprzyja remineralizacji. Pamiętaj jednak, aby myć zęby nie wcześniej niż 30 minut po spożyciu problematycznych napojów lub pokarmów. Trzeba dać zębom czas na odpowiednią remineralizację. W przeciwnym razie ryzykujesz bólem, a nawet uszkodzeniem zębów.

Demineralizacja leczenia zębów – jak to zrobić

W przypadku pierwszych etapów demineralizacji zębów wystarczy samo unikanie czynników ryzyka, aby zapobiec pogłębianiu się problemu demineralizacji. Przede wszystkim zdecydowanie ogranicz spożycie pokarmów i napojów zawierających cukry i kwasy . Jeśli chcesz się nimi delektować, spożywaj je jako część większego posiłku. Dobrym pomysłem jest także używanie słomki do picia słodkich lemoniad, gdyż znacznie zmniejszy to wpływ picia na szkliwo. Zoptymalizuj także higienę jamy ustnej , której zaniedbanie mogło również częściowo być przyczyną problemu. Dlatego myj zęby dwa razy dziennie przez dwie minuty. Warto rozważyć także zakup szczoteczki elektrycznej, gdyż można nią czyścić zęby znacznie skuteczniej niż szczoteczką manualną. Nawet jeśli korzystasz z elektrycznej szczoteczki do zębów, w higienie jamy ustnej warto uwzględnić także szczoteczkę międzyzębową lub nić dentystyczną.

Koniecznie odwiedź też dentystę, który może przyjść nie tylko na demineralizację, ale oczywiście także na całą masę innych problemów stomatologicznych. Przy zaawansowanej demineralizacji nawet dentysta nie jest w stanie wiele zrobić, a jako rozwiązanie zwykle stosuje się plombę . Jeśli jednak jest jeszcze coś do zrobienia z demineralizacją, szczególnie pomocne mogą być pasty przeznaczone do wspomagania remineralizacji .

Wspomaganie remineralizacji

Fluor

Jedną z najważniejszych substancji stosowanych w celu zwiększenia efektywności remineralizacji jest fluor i jego związki, fluorki. Jak już powiedzieliśmy, główną substancją strukturalną szkliwa jest hydroksyapatyt. Fluorki wiążą się z tą substancją i tworzą razem z nią fluoroapatyt. Ta ostatnia jest bardziej odporna na działanie szkodliwych kwasów, dzięki czemu szkliwo jest lepiej chronione przed skutkami demineralizacji.

Fluorki poprawiają wchłanianie wapnia i fosforanów, skutecznie przyspieszając remineralizację . Razem jony fluoru i te minerały tworzą stabilne kompleksy, które utrzymują się w postaci rozpuszczonej w naszej ślinie. Dzięki temu minerały łatwo przenikają do uszkodzonych części zęba i przyczyniają się do naprawy szkliwa.

Fluorki są bardzo ważne w trosce o zdrowie zębów, jednak trzeba mieć świadomość, że „wszystko w nadmiarze szkodzi” dotyczy także ich. Nadmiar fluoru może prowadzić do fluorozy, czyli stanu, w którym na zębach pojawiają się białe plamy lub smugi. Dlatego ważne jest przestrzeganie zalecanej ilości fluoru, niezależnie od tego, czy jest to woda pitna, pasta do zębów, płyn do płukania jamy ustnej czy inne źródła.

Hydroksyapatyt

W preparatach remineralizujących zaczęto także stosować sam hydroksyapatyt. Ma bardzo cenną zdolność do pracy z ważnymi minerałami, wapniem i fosforanami, oraz uwalniania lub wiązania ich w razie potrzeby. Przy prawidłowej produkcji śliny hydroksyapatyt rozpuszcza się i uwalniane są związane z nim minerały. Następnie dostają się one do szkliwa zębów i pomagają w jego dalszej odbudowie .

Nano-hydroksyapatyt można znaleźć w pastach i innych produktach. Ta forma hydroksyapatytu to bardzo małe cząsteczki , które są w stanie wniknąć głęboko w mikroskopijne pęknięcia i pory w szkliwie zębów. Po umieszczeniu na miejscu cząsteczki nano-hydroksyapatytu mogą wiązać się z wapniem i fosforanami oraz wspomagać proces remineralizacji szkliwa.

Badania wykazały, że pasty do zębów zawierające nano-hydroksyapatyt mogą skutecznie remineralizować, a także zwiększać twardość szkliwa. Mogą również pomóc zmniejszyć nadwrażliwość zębów, wypełniając mikroskopijne pęknięcia w szkliwie zębów i chroniąc nerwy w zębach.

Hydroksyapatyt jest również ważny dla utrzymania równowagi pH w jamie ustnej . Gdy pH w jamie ustnej jest niskie, hydroksyapatyt rozpuszcza się i uwalnia jony wapnia i fosforanu, jak omówiono powyżej. Przy niskim pH w jamie ustnej panuje kwaśne środowisko, co skutecznie optymalizuje hydroksyapatyt i przywraca jego neutralność. Złagodzi to działanie szkodliwych substancji chemicznych prowadzących do konieczności przeprowadzenia zabiegu demineralizacji zębów. Z drugiej strony, gdy pH w jamie ustnej jest wysokie, co oznacza, że środowisko jest zasadowe, hydroksyapatyt będzie absorbował jony wapnia i fosforanów, co ponownie pomoże przywrócić zdrową równowagę minerałów w jamie ustnej.